Ik opende Facebook, op zoek naar een foto van vorig jaar. Ineens stond ik oog in oog met de laatste foto van Laicka. Een klap in mijn gezicht. Tranen stroomden over mijn wangen. Ik mis je. Ik mis jullie.
Tijdens een bijscholing over euthanasie hoorde ik dat de gemiddelde duur van rouw om een huisdier zo’n acht maanden zou zijn. Acht maanden. Dat zou betekenen dat ik nu ‘klaar’ zou moeten zijn met rouwen. Maar ik vraag me af: ben je ooit klaar met rouwen?
De dagelijkse huilbuien zijn verdwenen, zelfs wekelijks gebeurt het niet meer. De scherpe, allesomvattende pijn is verzacht, en de echo van de leegte klinkt minder hard op de voorgrond. Maar toch… het leven klopt nog steeds niet. Misschien is dat de prijs die we betalen voor die diepe verbinding die we met onze dieren voelen. In mijn geval: mijn honden.
Het leven kabbelt door. Er zijn prachtige momenten, verdrietige momenten, periodes van eenzaamheid en momenten van puur geluk. Vroeger deelde ik al die momenten met de meisjes. Nu niet meer. Hun reis met mij is voorbij. Voor Fix al meer dan een jaar, voor Laicka iets meer dan acht maanden. Geen getrippel van pootjes meer over de vloer, geen waterdruppels meer nadat ze gedronken hadden, geen natte neus in mijn hand, geen kop op mijn schoot. Geen fysieke aanwezigheid meer, alleen de herinneringen die als pleisters op de leegte liggen.
Ik denk niet dat ik ooit zal stoppen met rouwen om ze. Daarvoor waren ze te belangrijk, te aanwezig in mijn leven. Maar is dat erg? Is het erg om altijd een vleug weemoed te voelen naar wat is geweest? Is het verkeerd om soms te mijmeren, herinneringen op te halen, of zachtjes te glimlachen om iets dat me aan hen herinnert?
We denken vaak terug aan een prachtige reis, een onvergetelijk feest of een dierbaar moment met vrienden. Waarom zouden we de dood niet ook zo mogen benaderen? Als een herinnering van wat was, en in ons hart nog steeds is. Misschien hoeven we niet te geloven dat missen ooit ophoudt. Misschien mogen we juist leren genieten van alles wat is geweest — omdat het de liefde bevestigt die er altijd zal blijven.