Overslaan naar de hoofd content

Laura's hondenschool

Toen ik vorige week de ‘we gaan naar huis’-blog postte, explodeerden de views. Ik had nog nooit een blog geschreven die zo vaak gelezen werd als deze. Daarvoor dank! De blog gaf ook reacties en daar wil ik vandaag eens op doorborduren. Over iets wat me eigenlijk al veel langer bezighoudt: mentaal ongemak bij je hond.

Als we zelf fysiek iets mankeren – griep, een gebroken been, een operatie aan het één of ander – dan krijgen we kaartjes, begrip, een fruitmand en misschien zelfs wel een warme hap eten die iemand voor ons heeft klaargemaakt. Bij honden geldt eigenlijk hetzelfde. Als een hond mank loopt, doen we rustiger aan. We passen de wandeling aan, verwachten even wat minder en schikken ons naar hetgeen wat de hond op dat moment nodig heeft.

Zodra iets voor ons als mens visueel écht duidelijk is, lijkt het alsof we ons makkelijker kunnen schikken naar de beperking van een ander wezen. Maar wat als het minder zichtbaar is? Als de signalen subtieler zijn? Als je goed moet kijken om ze überhaupt te zien? Dan lijken die grenzen ineens een stuk minder te bestaan.

Ik zie het vaak. Op straat, wanneer een hond tactvol achter zijn eigenaar gaat lopen omdat hij het naderende wezen spannend vindt. Ik zie het als iemand zijn hond wil pakken en de hond wegduikt. Als iemand een hond wil knuffelen en de hond subtiel zijn kop wegdraait. Ik zie het wanneer een hond op tafel wordt gezet en hij ‘maar even braaf moet blijven staan’, terwijl diezelfde hond het liefst door de grond zou zakken. Of wanneer er even snel iets met de hond moet gebeuren en hij het lijdzaam ondergaat.

Er zijn talloze momenten in het dagelijks leven waarop honden mentaal ongemak laten zien. Een verandering in lichaamstaal, spanning, wegkijken, afstand zoeken, even bevriezen. Soms heel duidelijk, soms zo klein dat je het makkelijk mist. En vaak hoeft dat ongemak niet eens zo groot te worden. Als we tenminste met een open blik naar onze viervoetige vriend durven kijken en vervolgens ook durven te handelen naar wat we zien.

Bij mentaal ongemak denken we vaak aan de hond die uitvalt. De hond die bijt. De hond die vlucht. Maar voordat een hond daar terechtkomt, hebben we als mens vaak al ontzettend veel kansen gekregen om het voor hem makkelijker te maken. Om iets anders te doen. Meer afstand te nemen. Even te wachten. De situatie anders aan te bieden. Of misschien gewoon te zeggen: voor vandaag is dit genoeg. Alleen moeten we die signalen wel willen zien.

Mentale weerbaarheid is een ontzettend belangrijke lifeskill voor een hond. Ik wil helemaal niet dat een hond door het leven gaat zonder ooit iets moeilijk, spannend of ongemakkelijk te vinden. Sterker nog: leren omgaan met ongemak hoort bij het leven. Maar mentale weerbaarheid ontstaat volgens mij niet door een hond keer op keer ongemak te laten ondergaan. Het ontstaat wanneer we hem helpen ermee om te gaan.

En daarin zit een klein maar ontzettend belangrijk verschil: mentaal ongemak ondergaan, of leren omgaan met mentaal ongemak. Een kleine nuance. Een wereld van verschil.

Want helpen betekent niet automatisch dat we ieder ongemakkelijk gevoel bij onze hond moeten wegnemen. Soms betekent helpen dat we afstand creëren. Soms dat we iets kleiner maken. Soms dat we wachten. Soms dat we er gewoon naast staan terwijl onze hond ontdekt dat hij iets wél aankan. En soms betekent helpen dat we besluiten dat het voor vandaag genoeg is.

Om dat onderscheid te kunnen maken, moeten we kijken naar de hond die vóór ons staat. Niet naar de hond waarvan wij vinden dat hij iets zou moeten kunnen. En dat kost tijd. Tijd om te kijken, tijd om te luisteren, tijd om te wachten. Tijd om iets in kleine stapjes te doen wat misschien ook in één keer zou kunnen. En laat tijd nou net vaak de grootste boosdoener zijn.

Ik merk dat het me raakt. En soms ook wel een beetje verdrietig maakt. Een blog met een dubbele boodschap. Naar onze hond, maar misschien ook een beetje naar onze medemens.